ޑެފިސިޓު ދަށްކަމަށް ބުނެ މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ހިންގި މާލީ ބޮޑު އޮޅުވާލުން
ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ޑެފިސިޓު (އާމްދަނީއަށްވުރެ ހަރަދު އިތުރުވާ މިންވަރު) ބޮޑުތަނުން ކުޑަކުރެވިއްޖެ ކަމަށް ބުނެ ސަރުކާރުން ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތަކަކީ މި ފަހަކަށް އައިސް ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މައިދާނުގައި އެންމެ ގަދައަށް ދެކެވޭ ވާހަކައެވެ. ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒާއި ކުރީގެ މާލީ ވަޒީރު މޫސާ ޒަމީރު ވެސް ވަނީ މިއީ މި ސަރުކާރުން ހޯދި ބޮޑު މާލީ ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.
އާދެ، ފުރަތަމަ ނަޒަރުން ބަލާއިރު ހިސާބުތަކުން ފެންނަނީ އުންމީދީ މަންޒަރެކެވެ:
- ޑެފިސިޓު ދަށްވުން: 2024 ވަނަ އަހަރު ޖީޑީޕީގެ 9.9 ޕަސެންޓު (10.8 ބިލިއަން ރުފިޔާ) ގައި ހުރި ޑެފިސިޓު، ނިމުނު އަހަރު ވަނީ 4.3 ޕަސެންޓު (5.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް ތިރިވެފައެވެ.
- އާމްދަނީ އިތުރުވުން: ފަތުރުވެރިކަމާ ގުޅުންހުރި ޓެކްސްތަކާއި ފީތައް ބޮޑުކުރުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީ ވަނީ 12 ޕަސެންޓު އިތުރުވެފައެވެ.
ނަމަވެސް، މި ރީތި އަދަދުތަކުގެ ފުރަގަހަށް ކުޑަކޮށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން ފެންނަނީ މުޅިން ތަފާތު ހަގީގަތެކެވެ. މިއީ ހަގީގީ މާލީ އިސްލާހެއްގެ ބަދަލުގައި، ހިސާބުތަކުން ދައްކާލި ވަގުތީ ދަޅަ އެކެވެ. ޤައުމަށް ލިބުނު އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނެތެވެ.
ހަރަދު ކުޑަކުރުމެއް ނޫން، މިއީ ފައިސާ ނުދީ ހިފެހެއްޓުން!
ބަޖެޓުގެ ޖުމްލަ ހަރަދުތައް އަހަރުން އަހަރަށް ބަލާއިރު 8.3 ޕަސެންޓު ދަށްވެފައިވާ ކަމަށް ދެއްކީ، ގައުމުގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ކުރާ ކެޕިޓަލް ހަރަދުތަކުން 48.9 ޕަސެންޓު ކުއްލިއަކަށް އުނިކޮށްލުމުންނެވެ.
އަސްލު ހަގީގަތް: ސަރުކާރުން ކުރި ކަމަކީ ޕީއެސްއައިޕީ (PSIP) މަޝްރޫއުތައް ހިންގާ ކޮންޓްރެކްޓަރުންނަށް ދޭންޖެހޭ ފައިސާގެ ޗެކުތައް ލިޔުން ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓާލުމެވެ. ކޭޝް ބޭސިސް (ހަމައެކަނި އަތުންދާ ފައިސާއަށް ބަލާ) ހިސާބުކުރާ ނިޒާމެއްގައި މިގޮތަށް ފައިސާ ހިފަހައްޓާލުމުން ލިޔެކިޔުމުން ޑެފިސިޓު ވަގުތުން ކުޑަވެއެވެ. އެކަމަކު ދައްކަންޖެހޭ ދަރަންޏަކަށް ނުވަތަ ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކަކަށް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.
މިކަމުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ރަސްމީ ފޮތްތަކުން ހަރަދުތައް ފޮރުވުނު ކަމަށް ހީވިޔަސް، އޭގެ ހަގީގީ ބުރަ އުފުލަންޖެހުނީ އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކާއި ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތަކުންނެވެ. މި މައްސަލަ ވޯލްޑް ބޭންކުގެ "މޯލްޑިވްސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް އަޕްޑޭޓް" ރިޕޯޓުގައިވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އެ އިދާރާއިން ބުނިގޮތުގައި ސަރުކާރުން ބިލުތަކަށް ފައިސާ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމުގެ ސަބަބުން ނުދައްކާ ހުރި ފައިސާ ބޮޑުތަނުން އިތުރުވެ، ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރާއި ކުންފުނިތައް ވަނީ މާލީގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިކަށިވެފައެވެ. ސަރުކާރުން ހަދަން މަސައްކަތް ކުރި ދޮގު ބޭރުގެ ޖަމާއަތްތަކުން ބަލައި ނުގަތެވެ.
ކުރިމަތީގައި އޮތީ ބިރުވެރި މާލީ ތޫފާނެއް؟
މިގޮތަށް ފަސްކުރަމުންދާ ހަރަދުތައް މާލަސްތަކެއް ނުވެ ދައުލަތާ އަރާ ހަމަކުރާނެއެވެ. ސަރުކާރުގެ އަމިއްލަ ބަޖެޓު ފޮތުން ދައްކާގޮތުގައި މި އަހަރު ބަޖެޓު ޑެފިސިޓު އަނެއްކާވެސް ޖީޑީޕީގެ 10.9 ޕަސެންޓަށް މަތިވާނެއެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް މެދު ރާސްތާގެ އަހަރުތަކުގައިވެސް ޑެފިސިޓު ހުންނާނީ 10 ޕަސެންޓާ ގާތްކުރާ މިންވަރެއްގައެވެ.
މި އަހަރު ޑެފިސިޓު އަންދާޒާ ކުރި ވަރަށް ވުރެ ބޮޑުވާން ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ:
- އިރާން ހަނގުރާމައިގެ ލޮޅުން: މެދުއިރުމަތީގެ ނުތަނަވަސްކަމާ ހެދި ފަތުރުވެރިކަމަށް ހީނަރުކަން އައިސް، ދައުލަތަށް ލިބޭ އާމްދަނީ މަދުވުން.
- ތެލުގެ ބާޒާރުގެ އަގުތައް: ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް އައި ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން، ސަބްސިޑީތަކަށް ކުރަންޖެހޭ ހަރަދު އަންދާޒާ ކުރިވަރަށްވުރެ ބޮޑުވުން.
މިފަދަ ބޭރުގެ ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވާއިރު، ހިސާބުތައް އޮޅުވާލައިގެން ހަރަދުތައް ފޮރުވައިގެން ސަލާމަތްވެވޭކަށް ނެތެވެ.
ނިންމުން: ބޭނުންވަނީ ހަގީގީ އިސްލާހެއް
ފައިސާ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ މާލީ އިސްލާހެއް ނޫނެވެ. އެއީ އާންމު ރައްޔިތުން ނިކަމެތި ކުރުމެވެ. އެއީ މާލީ ރޭވުންތެރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ މާލީ ނާގާބިލު ކަމެވެ. ގައުމު މި އޮތް ނާޒުކު އަޑިގަނޑުން ސަލާމަތް ކުރެވެން އޮތީ މުޅި އިގްތިސާދީ މިސްރާބު ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ. އެގޮތުން ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ މުހިންމު މަޝްރޫއުތަކަށް އެކަނި އިސްކަންދިނުމާއި، ބަޖެޓުން އިސްރާފުވާ ގޮތަށް ހުންނަ ސަބްސިޑީ ފަދަ ހަރަދުތައް މާލީ އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރެއިން ހަރުދަނާކޮށްގެންނެވެ. މިފަދަ ހަގީގީ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނާޅާހާ ހިނދަކު، ރާއްޖޭގެ މާލީ ކުރިމަގު ފެންނަނީ ނުހަނު އަނދިރިކޮށެވެ.
ޚިޔާލު
ޚިޔާލުތައް
ލޯޑުވަނީ...